Brussel, 11 juli 2025
Minister van Justitie Annelies Verlinden voert de mogelijkheid in om verplichte drugstesten af te nemen bij gedetineerden in gevangenissen, detentiehuizen en transitiehuizen. Met deze beslissing wil minister Verlinden de strijd tegen drugs tijdens detentie opvoeren en tegelijk de veiligheid, gezondheid en re-integratiekansen van gedetineerden versterken.
Drugsgebruik is een hardnekkig probleem binnen het gevangeniswezen. Het gebruik en de handel in verdovende middelen ondermijnen het samenleven in de gevangenis, brengen de veiligheid van penitentiair beambten in gevaar en zorgen voor agressie.
Nieuwe wetgeving biedt stevig kader
Het wetsontwerp van minister Verlinden voorziet in een duidelijke juridische basis voor het afnemen van drugstesten. Die kunnen zowel gericht plaatsvinden op basis van individuele aanwijzingen, als op willekeurige basis om een ontradend effect te creëren. De testen worden uitgevoerd via speeksel- of urinestalen. Fysieke dwang is uitgesloten, maar een weigering wordt gelijkgesteld aan een positief resultaat.
Bij een positieve test wordt de gedetineerde onmiddellijk opgevolgd door de medische en psychosociale diensten, met het oog op eventuele acute zorg en een behandeltraject. Een herhalingstest volgt. Tevens kan ook een sanctie worden opgelegd, bijvoorbeeld bij fraude of weigering.
Ook transitiehuizen onder de loep
De maatregel zal ook gelden voor transitiehuizen, waar gedetineerden in de laatste fase van hun straf verblijven. Hoewel deze instellingen geen gevangenissen zijn, blijkt uit de praktijk dat ook daar drugsgebruik voorkomt. Bovendien zijn controles er moeilijker door het ontbreken van wettelijke bepalingen rond fouillering en kameronderzoek, en door het open karakter van het regime.
Minister Verlinden wijst erop dat de infrastructuur van transitiehuizen kleinschalig is, waardoor de aanwezigheid van drugs er een onmiddellijke en ontwrichtende impact kan hebben. Daarnaast is het cruciaal om net in deze fase van re-integratie elke dynamiek die herstel en maatschappelijke terugkeer ondermijnt, kordaat aan te pakken.
"Dit is een duidelijke keuze voor een doortastend detentiebeleid dat gericht is op re-integratie. Het is een belangrijke stap naar drugsvrije gevangenissen en naar een adequate strafuitvoering, waarin orde, zorg en re-integratie hand in hand gaan”, zegt minister Verlinden.
