Veilige en humane detentie

De federale regering zet een belangrijke stap om de veiligheid en continuïteit van de dienstverlening in de penitentiaire instellingen onder alle omstandigheden te garanderen. In het regeerakkoord werd uitdrukkelijk afgesproken dat de gegarandeerde dienstverlening in de gevangenissen effectief moet worden uitgevoerd en nageleefd. Daarnaast werd in het Paasakkoord van 11 april 2025 bepaald dat het Koninklijk Besluit over de gegarandeerde minimale dienstverlening aan de ministerraad zou worden voorgelegd zodra een sociaal akkoord was bereikt over de verbetering van de arbeidsomstandigheden en de aantrekkelijkheid van het beroep van de medewerkers in de penitentiaire instellingen. Dat sociaal akkoord werd op 9 januari 2026 bereikt tussen minister van Justitie Annelies Verlinden en de vakorganisaties.

De Kamer heeft vandaag het wetsontwerp van minister van Justitie Annelies Verlinden goedgekeurd met extra noodmaatregelen om de overbevolking in de gevangenissen terug te dringen. “Daarmee verlichten we de druk op onze gevangenissen én zorgen we ervoor dat straffen die nu door plaatsgebrek blijven liggen, alsnog worden uitgevoerd. Dat is belangrijk voor het gevangenispersoneel én voor een geloofwaardige strafuitvoering", aldus minister Verlinden.

In Genk is de ruwbouw klaar van het eerste detentiehuis in ons land dat wordt gebouwd met modulaire units. “Een moderne en efficiënte manier van bouwen waar Justitie deze legislatuur meer op wil inzetten”, zegt minister van Justitie Annelies Verlinden. Het nieuwe detentiehuis in Genk biedt vanaf november plaats aan 40 gedetineerden.

Vandaag opent het transitiehuis van Hamme officieel de deuren. Het vijfde transitiehuis in België en het tweede dat wordt uitgebaat door Stichting de Kansenfabriek, een non-profitorganisatie die zich inzet voor de positieve re-integratie van gedetineerden in de samenleving. “Opnieuw een stap naar een effectiever en humaner detentiebeleid”, onderstreept minister van Justitie Annelies Verlinden. 

Het politieke akkoord over de overbevolking maakt het maatregelenpakket concreet dat de regering vorige zomer al goedkeurde. Er is nu een duidelijk stappenplan dat het verschil zal maken: minder grondslapers, een versnelde terugkeer van gedetineerden zonder wettig verblijf, meer capaciteit en een snellere doorstroom van geïnterneerden.

De Ministerraad heeft vandaag de actualisering van Masterplan III goedgekeurd, om rekening te houden met de toenemende uitdagingen waarmee het gevangeniswezen wordt geconfronteerd, met name de aanhoudende toename van de overbevolking in gevangenissen. Deze actualisering maakt het mogelijk om verschillende projecten die gericht zijn op een duurzame versterking van de gevangeniscapaciteit in ons land te bevestigen en aan te passen, met name in Antwerpen, Bergen, Verviers, Brussel en Hoogstraten. 

Officiële ondertekening en onthulling van de 3D-beelden van de nieuwe gevangenis in Vresse-sur-Semois.

Het parlement heeft de Noodwet van minister van Justitie Annelies Verlinden goedgekeurd. Het is een eerste stap in de aanpak van de acute overbevolking in de Belgische gevangenissen. Met de goedkeuring van de Noodwet wordt tijdelijk een reeks maatregelen ingevoerd die gericht zijn op het herstellen van de uitvoerbaarheid van straffen, de versterking van de rechtsstaat en de verbetering van de detentieomstandigheden.

Minister van Justitie Annelies Verlinden voert de mogelijkheid in om verplichte drugstesten af te nemen bij gedetineerden in gevangenissen, detentiehuizen en transitiehuizen. Met deze beslissing wil minister Verlinden de strijd tegen drugs tijdens detentie opvoeren en tegelijk de veiligheid, gezondheid en re-integratiekansen van gedetineerden versterken.