“Peace must be more than the absence of war.”
Dertig jaar geleden sprak voormalig Duits bondskanselier Helmut Kohl deze woorden uit. Vandaag klinken ze urgenter dan ooit.
De vrede die we op ons Europese continent generaties lang als verworven beschouwden, wankelt. Oorlog aan onze buitengrenzen herinnert ons eraan hoe broos ze is.
Duurzame vrede rust niet op macht, maar op rechtvaardigheid. En precies dat maakt onze rechtsstaat zo fundamenteel.
Over dat fundament ging ik op Wapenstilstand in gesprek met Roberta Metsola, voorzitter van het Europees Parlement, Koen Lenaerts, voorzitter van het Hof van Justitie van de Europese Unie, Michael McGrath, EU-commissaris voor Democratie, Justitie, Rechtsstaat en Consumentenbescherming, en Sven Simon, voorzitter van de Commissie in het Europees Parlement voor Constitutionele Zaken.
Wat ons in Europa verbindt, is het geloof dat niemand boven de wet staat. Dat rechten beschermd worden door onafhankelijke rechtbanken, vrije media en instellingen die verantwoording afleggen.
Maar die overtuiging is geen vanzelfsprekendheid. Ze vraagt vertrouwen tussen burgers en instellingen. Meer nog dan juridische instrumenten heeft de rechtsstaat een verhaal nodig dat mensen raakt en samenbrengt. Een verhaal dat wordt uitgedragen door politici en beleidsmakers die bruggen bouwen en betrokkenheid versterken. Een verhaal dat aanzet tot verantwoordelijkheid en engagement, in plaats van wantrouwen en verdeeldheid te voeden.
Op Wapenstilstand herdenken we wie voor vrede vocht, door te blijven waken over wat die vrede vandaag beschermt: onze rechtsstaat.
