Net zoals een eerste schooldag altijd spannend is, is de inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek dat vandaag ook.
De initiële versie van het vorige Strafwetboek dateert van bijna 160 jaar geleden. Ondanks vele aanpassingen en toevoegingen door de tijd heen, was een grondige hervorming en modernisering broodnodig. De inwerkingtreding van het nieuwe Strafwetboek is dus een ongeziene omwenteling, waarbij we ons strafrecht doen aansluiten bij de normen en waarden van vandaag.
Er zijn drie belangrijke veranderingen.
1. We gaan anders straffen. De indeling van misdrijven zoals we die tot nu hebben gekend, namelijk de overtredingen, wanbedrijven en misdaden, worden vervangen door acht strafniveaus om veel meer op maat te kunnen straffen. Het nieuwe Strafwetboek zorgt er in het bijzonder ook voor dat een gevangenisstraf het uiterste middel is, met meer aandacht voor alternatieve straffen die de kansen op succesvolle re-integratie versterken.
2. Bepaalde feiten, zoals intrafamiliaal geweld, seksueel geweld, terrorisme, maar ook agressie tegen de hulp- en politiediensten, worden strenger gestraft.
3. Een snel veranderende maatschappij zorgt er ook voor dat we in het nieuwe Strafwetboek misdrijven opnemen die je in het vorige Strafwetboek nog niet kon vinden, zoals het aanzetten tot zelfdoding en milieumisdrijven.
Deze belangrijke modernisering raakt alle actoren die met het strafrecht werken. Parket, onderzoeksrechters, hoven en rechtbanken, politie, justitie-assistenten, de advocatuur, de administratie... en ga zo maar verder. Allemaal hebben zij zich moeten voorbereiden en hun werking moeten afstemmen.
Ik ben iedereen dan ook bijzonder dankbaar voor het vele werk dat is verzet om de inwerkingtreding zo goed als mogelijk te laten verlopen. Het traject is jarenlang voorbereid. De wetgeving bijgesteld, opleidingen zijn georganiseerd, IT-systemen zijn aangepast en de nodige wettelijke overgangsmechanismen zijn ingebouwd om in de overgangsfase elke vorm van straffeloosheid te vermijden.
Zoals bij elke eerste schooldag en elke nieuwe ervaring is het niet meer dan logisch dat we de komende weken en maanden soms onze weg zullen moeten zoeken en er nog hindernissen te nemen zijn. Met alle neuzen in dezelfde richting, samenwerking en ons grootste respect en dank voor iedereen die heeft bijgedragen aan het nieuwe Strafwetboek en de inwerkingtreding ervan, zijn we klaar voor de sprong.
